Antibiotica bij Blaasontsteking: Wat je moet weten

By |

Medische pillen antibiotica

Bij een blaasontsteking is de wand van de blaas ontstoken. Ter behandeling wordt doorgaans antibiotica voorgeschreven door de huisarts.

Na het lezen van dit artikel weet je alles wat je moet weten over antibiotica tegen een blaasontsteking.

Daarnaast onderzoek ik hoe effectief antibiotica zijn bij een blaasontsteking… en of antibiotica nu echt veel beter werken dan andere middelen.

Wat zijn antibiotica?

Antibiotica bestrijden ziekteverwekkers zoals bacteriën. Het is een verzamelnaam. Alles wat aan mensen wordt toegediend om bacteriële infecties (zoals een blaasontsteking) te bestrijden wordt antibiotica genoemd.

Een leuk weetje: het eerste antibioticum werd in 1928 ontdekt door Alexander Fleming. Dit was het antibioticum penicilline. Hiervoor ontving hij uiteindelijk in 1945 de Nobelprijs.

Welke antibiotica worden gebruikt bij een blaasontsteking?

Bij een blaasontsteking schrijft de huisarts doorgaans antibiotica voor.

De antibiotica worden in principe blind voorgeschreven. Hierbij worden antibiotica voorgeschreven zonder voorafgaand onderzoek naar de oorzaak van de infectie. Vaak (maar niet altijd) werkt dit goed.

De volgende antibiotica worden hierbij voorgeschreven door huisarts (bij gezonde niet zwangere vrouwen):

  • Eerste keus: 5-daagse kuur nitrofurantoïne (2 maal daags 100 mg, of 4 maal daags 50 mg).
  • Tweede keus: eenmalige dosis fosfomycine (3 gram, 2 uur na maaltijd en bij voorkeur voor de nacht).
  • Derde keus: 3-daagse kuur trimethoprim (1 maal daags 300 mg voor de nacht).

Ook bij mannen, zwangere vrouwen en kinderen is de eerste keus nitrofurantoïne. De tweede (en derde) keus verschillen echter.

Soms keert een blaasontsteking terug, of werkt de antibiotica niet goed. In dit geval wil de dokter achterhalen welke bacterie de blaasontsteking veroorzaakt. Met deze kennis kan de dokter vervolgens het meest geschikte antibioticum kiezen. De specifieke bacterie die de blaasontsteking veroorzaakt, wordt bepaald door middel van een urinekweek bij een laboratorium.

nitrofurantoïne-capsules

Tabletten van het antibioticum nitrofurantoïne (dit antibioticum wordt gebruikt bij de behandeling van een blaasontsteking)

Hoe goed werken antibiotica bij een blaasontsteking?

We weten nu dat antibiotica voorgeschreven worden door de dokter als medicatie, maar hoe goed werken antibiotica daadwerkelijk tegen een blaasontsteking?

Om deze vraag te beantwoorden moet er eerst een belangrijk onderscheid gemaakt worden. Zo kan antibiotica gebruikt worden wanneer je al een blaasontsteking hebt en wanneer je dit nog niet hebt. Het onderscheid betreft dus het genezen of voorkomen van een blaasontsteking.

  • Antibiotica om een blaasontsteking te genezen: uit onderzoek blijkt dat antibiotica voor genezing zeer goed werken1. Antibiotica worden dus niet voor niks voorgeschreven door de huisarts.
  • Antibiotica om een blaasontsteking te voorkomenhierbij wordt antibiotica preventief geslikt voor een langere periode. Uit onderzoek blijkt dat antibiotica ook hiervoor kunnen werken2. Echter, antibiotica is hierbij minder effectief. Andere middelen kunnen net zo goed werken om een blaasontsteking te voorkomen. Zo blijkt uit een onderzoek vanuit de Cochrane stichting dat antibiotica bij het voorkomen van een blaasontsteking niet beter werken dan cranberries3 of D-mannose4.

Antibiotica blaasontsteking bijwerkingen

Zoals beschreven werken antibiotica goed bij het voorkomen en genezen van een blaasontsteking. Er kleven echter ook nadelen aan antibiotica.

Allereerst heeft het gebruik van antibiotica als medicatie veel bijwerkingen. Dit komt doordat antibiotica ook goede bacteriën doden. De belangrijkste bijwerkingen zijn:

  • Schimmelinfecties
  • Jeukende en/of rode huid
  • Problemen met spijsvertering: voorbeelden zijn diarree, buikpijn en misselijkheid
  • Vaginale irritatie
  • Hevige allergische reactie: problemen met kijken, ademhalen en duiziligheid. Dit komt gelukkig zelden voor.

Om de bijwerkingen te verminderen kan je probiotica innemen. Hierdoor komen goede bacteriën die de antibiotica hebben gedood weer in het lichaam.

Een hoog gedoseerde en gevarieerde antibiotica is de Aadexil probiotica. Als je specifiek last hebt van problemen met de spijsvertering zoals diarree is de Microbiol Platinum de beste keus. Deze komt uit beste uit de test in onderzoek van het TNO in Nederland5. Verder is het advies uit dit onderzoek om gedurende de hele behandeling van antibiotica de probiotica 2 uur na inname van de antibiotica in te nemen. Daarnaast wordt geadviseerd om na de kuur nog 1 á 2 weken door te gaan met probiotica.

Meer informatie over probiotica om een blaasontsteking mee te behandelen vind je hier.

Resistentie van bacteriën voor antibiotica

Een tweede probleem bij het gebruik van antibiotica is resistentie. Resistentie houdt in dat bepaalde bacteriën niet meer gevoelig zijn voor antibiotica. Dit komt doordat bacteriën als het ware “gewend” zijn geraakt aan de antibiotica.

In het geval van blaasontsteking is het meestal de E. coli bacterie die de blaasontsteking veroorzaakt. In 2006 is er in de VS en Canada een onderzoek gedaan naar de resistentie van de E. coli bacterie voor antibiotica6. Uit dit onderzoek bleek dat de E. coli bacterie voor een groot deel van de antibiotica resistent is. Conclusie: hierdoor is het mogelijk dat je een blaasontsteking krijgt die niet met antibiotica te behandelen is.

Naast dat het slecht is voor je zelf om veel antibiotica te gebruiken, is het ook nadelig voor de maatschappij. Veel onderzoekers maken zich zorgen om de resistentie van antibiotica. Dat is niet voor niks. Door het overmatige gebruik van antibiotica worden steeds meer bacteriën resistent voor antibiotica.

Het CDCAntiobiotica resistentie - margaret chan wereldgezondheidsorganisatie (een organisatie die zich bezighoudt met het opsporen, behandelen en voorkomen van ziekten) schat dat in de VS jaarlijks 2 miljoen (!) mensen geïnfecteerd raken met resistente bacteriën. Hiervan sterven 23.000 personen als gevolg van de resistentie7. In de hele wereld sterven jaarlijks 700.000 mensen door resistente bacteriën. De verwachting is dat deze aantallen de komende jaren verder zullen oplopen8.

Conclusie: wat is wijsheid?

Het staat vast dat antibiotica goed kunnen werken bij zowel het voorkomen als het genezen van een blaasontsteking. Het nadeel is echter dat het gebruik van antibiotica slecht is voor jezelf (het doodt immers ook de goede bacteriën, dus bijwerkingen) en voor de maatschappij.

Moet je antibiotica nu wél of niet gebruiken?

Allereerst zou ik er alles aan doen om preventief gebruik te vermijden. Algemene tips helpen je een blaasontsteking te voorkomen. Daarnaast werken antibiotica niet beter dan bijvoorbeeld cranberries of D-mannose bij het voorkomen van een blaasontsteking. Zie hier een overzicht (inclusief wetenschappelijke onderbouwingen) van alle middelen die je kan gebruiken tegen een blaasontsteking.

Echter, herken je de symptomen en heb je een blaasontsteking? Dan is het prima om antibiotica te gebruiken. Dit werkt snel en is effectief. Om bijwerkingen door de antibiotica te voorkomen kan je probiotica innemen. Om bijwerkingen in de spijsvertering als diarree te voorkomen wordt de Microbiol Platinum probiotica geadviseerd. De vuistregel hierbij is als volgt: gedurende de hele antibiotica kuur 2 uur na inname antibiotica gebruiken. Daarnaast kan je nog 1 á 2 weken na de antibiotica kuur doorgaan met probiotica.


Verder lezen:

Gebruikte bronnen

  1. Schwenger, E. M., Tejani, A. M., & Loewen, P. S. (2015). Probiotics for preventing urinary tract infections in adults and children. status and date: New, published in, (12).
  2. Albert, X., Huertas, I., Pereiro, I., Sanfélix, J., Gosalbes, V., & Perrotta, C. (2004). Antibiotics for preventing recurrent urinary tract infection in non‐pregnant women. The Cochrane Library.
  3. Jepson, R. G., Williams, G., & Craig, J. C. (2012). Cranberries for preventing urinary tract infections. The Cochrane Library.
  4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23633128
  5. https://bmcgastroenterol.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12876-018-0831-x#MOESM5
  6. Zhanel, G. G., Hisanaga, T. L., Laing, N. M., DeCorby, M. R., Nichol, K. A., Weshnoweski, B., … & Hoban, D. J. (2006). Antibiotic resistance in Escherichia coli outpatient urinary isolates: final results from the North American Urinary Tract Infection Collaborative Alliance (NAUTICA). International journal of antimicrobial agents27(6), 468-475.
  7. https://www.cdc.gov/drugresistance/threat-report-2013/index.html
  8. https://thebulletin.org/antimicrobial-resistance-underrated-biological-threat11289

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *