Onderzoek: Gaat een Blaasontsteking Vanzelf Over?

By |

Wageduld-is-een-schone-zaak-maar-je-moet-er-wel-de-tijd-voor-hebbennneer je een blaasontsteking hebt of denkt te hebben kan je naar de huisarts gaan. Wellicht wacht je liever een paar dagen om te zien of de blaasontsteking vanzelf over gaat. Maar je vraagt je waarschijnlijk af in hoeverre dit veilig is en of dit nut heeft.

Samenvatting
Een blaasontsteking kan vanzelf overgaan en wachten leidt zelden tot problemen. Een onbehandelde blaasontsteking kan overgaan in een nierbekkenontsteking. De kans hierop is erg klein (minder dan 1%). Ga direct naar de huisarts bij koorts, misselijkheid, flankpijn of koude rillingen en je daarnaast denkt een blaasontsteking te hebben. Dit kan namelijk duiden op een nierbekkenontsteking.

Lees verder in dit artikel hoe vaak een blaasontsteking vanzelf overgaat en hoe lang je hierop kan wachten. Daarnaast lees je over de risico’s van het wachten van een blaasontsteking, wat een nierbekkenontsteking is en de rol van de huisarts.

Hoe vaak gaat een blaasontsteking vanzelf over?

In 2013 is hier een belangrijk onderzoek naar gedaan door de Universiteit van Amsterdam1. In dit onderzoek vroegen huisartsen aan vrouwen met klachten van een blaasontsteking of ze een week wilden wachten met behandeling. Normaal gesproken wanneer je naar de huisarts gaat met de klachten van een blaasontsteking krijg je antibiotica voorgeschreven om de blaasontsteking mee te behandelen.

Het doel was om te onderzoeken hoeveel vrouwen ermee instemden te wachten met het nemen van antibiotica (slechts 37%) en in hoeveel gevallen er verbetering was na een week wachten (dus zonder het nemen van antibiotica).

De resultaten waren onverwacht.

Uit het onderzoek bleek namelijk dat bij 71% van de vrouwen die een week lang geen antibiotica gebruikten een verbetering of genezing had plaatsgevonden.

Een ander onderzoek uit 2007 laat minder positieve resultaten zien2. In dit onderzoek werd aan patiënten antibiotica of een placebo gegeven. Een placebo betekent dat er geen werkzame stoffen in de voorgeschreven pillen zitten (dit komt dus grotendeels overeen met wachten).

Uit dit onderzoek was 51% van de patiënten genezen na 35-49 dagen die een placebo gebruikten. Echter, na 7 dagen wachten was dit percentage slechts 26%.

De resultaten van deze twee onderzoeken lijken elkaar dus tegen te spreken: uit één van de onderzoeken blijkt na 7 dagen bij 71% van de patiënten verbetering of genezing te zijn opgetreden, terwijl dit bij het andere onderzoek slechts 26% is.

Waarom er zo’n groot verschil is tussen de uitkomsten van beide onderzoeken is als volgt te verklaren:

  1. Het onderzoek van de Universiteit van Amsterdam meet verbetering of genezing, terwijl het onderzoek uit 2007 alleen genezing meet.
  2. Bij het onderzoek van de Universiteit van Amsterdam kregen patiënten al antibiotica mee en hadden dus de mogelijkheid om op een eerder moment antibiotica te nemen. De patiënten waarbij wachten niet werkte, namen zeer waarschijnlijk vaker vroegtijdig antibiotica. Vervolgens wordt er alleen gekeken naar de patiënten die wel de volledige 7 dagen hebben gewacht. Alleen bij de mensen die de volledige 7 dagen hebben gewacht was er bij 71% een verbetering of genezing. De mensen die vroegtijdig waren afgehaakt zijn hierbij niet meegenomen.

Een ander belangrijk gegeven is dat de kans op een terugkerende blaasontsteking (re-infectie) minder dan twee keer zo vaak voorkomt na genezing door antibiotica (ten opzichte van genezing door te wachten)3.

Is het aan te raden om te wachten totdat een blaasontsteking vanzelf over gaat?

Uit de eerdergenoemde onderzoeken blijkt dat wachten kan leiden tot een vermindering van de symptomen van een blaasontsteking. Hoe vaak precies een blaasontsteking vanzelf over gaat is onduidelijk. Het is waarschijnlijk dat dit percentage ergens tussen de 26% en 71% ligt. Het is vervolgens een persoonlijke afweging of je het “waard” vindt om te wachten totdat een blaasontsteking vanzelf over gaat.

De volgende vraag is hoe lang je het beste kan wachten totdat een blaasontsteking vanzelf over gaat.

Op basis van het onderzoek uit 2013 van de Universiteit van Amsterdam lijkt een periode van 7 dagen wachten een goede te zijn. Na 7 dagen waren de klachten van 71% van de patiënten verminderd of volledig weg.

Het andere onderzoek uit 2007 laat per dag een sterke toename in genezing zien tot en met 7 dagen. Na 7 dagen geen behandeling is 26% genezen. Vervolgens vlakt deze toename af. Uiteindelijk is na 35-49 dagen 51% van de patiënten genezen.

Op basis hiervan lijkt 7 dagen wachten aan te raden. Is er een vermindering in de klachten dan kan je ervoor kiezen nog langer te wachten. Wellicht gaat de blaasontsteking vervolgens helemaal over. Echter, heb je na 7 dagen geen verbetering dan is een behandeling met antibiotica verstandig.

Is het veilig om te wachten tot een blaasontsteking vanzelf overgaat?

Een blaasontsteking kan vanzelf overgaan, maar hoe veilig is het om hierop te wachten? Belangrijk om te weten is dat het onbehandeld laten van een blaasontsteking zelden leidt tot problemen.

Tóch moet er een nuance gemaakt worden.

Er is namelijk een kleine toename in de kans op een nierbekkenontsteking. De kans op een nierbekkenontsteking is alsnog zeer klein. De volgende twee onderzoeken zijn hiervoor relevant:

  • Bij het eerdergenoemde onderzoek uit 2007 kregen van de 884 patiënten 2 personen een nierbekkenontsteking. Één van de twee werd behandeld met antibiotica en de ander niet (placebo). Dit komt neer op een kans van 0,23% op het ontstaan van nierbekkenontsteking.
  • Het onderzoek van de Universiteit van Amsterdam uit 2013: bij geen van de patiënten met klachten van een blaasontsteking is een nierbekkenontsteking ontstaan.

Daarnaast laat een andere studie³ zien dat de kans op een nierbekkenontsteking niet groter wordt als je wacht ten opzichte van als je antibiotica gebruikt.

De conclusie: het is veilig om te wachten met behandeling bij een blaasontsteking.

Wat is precies een nierbekkenontsteking?

Bij een nierbekkenontsteking is de wand van het nierbekken ontstoken. Dit kan in één of beide nieren zijn. Een nierbekkenontsteking moet behandeld worden met antibiotica.

Vanuit het nierbekken stroomt de urine via de urineleider naar de blaas. Omdat het nierbekken in verbinding staat met de blaas kunnen de bacteriën die een blaasontsteking veroorzaken bij het nierbekken terechtkomen. Hier kunnen deze bacteriën vervolgens een nierbekkenontsteking veroorzaken.

De plaats en samenstelling van de nieren.

De plaats en samenstelling van de nieren.

Bij een nierbekkenontsteking ben je ziek met hoge koorts, koude rillingen, flankpijn en misselijkheid. Een nierbekkenontsteking wordt behandeld met antibiotica. Meestal zakt na twee dagen de koorts en daarna gaat het elke dag beter.

De rol van de huisarts

Als je naar de huisarts gaat met de klachten van een blaasontsteking wordt er blaasontsteking test gedaan. Vervolgens krijg je vaak direct antibiotica mee.

Hiervoor is beschreven dat er een optie is om te wachten met het behandelen van een blaasontsteking op basis van een tweetal onderzoeken. Hierbij is belangrijk om te noemen dat in deze onderzoeken patiënten nauw werden gevolgd. Daarom is het aan te raden om te overleggen met de huisarts als je wil wachten met de behandeling van een blaasontsteking.

Ga direct naar de huisarts als je naast de klachten van een blaasontsteking ook koorts, koude rillingen, flankpijn of misselijkheid krijgt. Dit kan namelijk duiden op een nierbekkenontsteking en moet direct met antibiotica worden behandeld.

Daarnaast kan bloed in de urine duiden op een ander ziektebeeld. Ook in dit geval is het verstandig direct naar de huisarts te gaan. Tenslotte voor de mannen: pijn tussen balzak en anus (perineum) kan duiden op een prostaatontsteking. Ook dan geldt: direct naar de huisarts!

Hoe lang duurt een blaasontsteking bij behandeling?

Wanneer je start met het gebruik van antibiotica treedt er snel verbetering op. Doorgaans nemen de symptomen van de blaasontsteking binnen 2-3 dagen af. Als dit niet het geval is doe je er verstandig aan om weer naar de huisarts te gaan.

Conclusie – blaasontsteking vanzelf over

Samenvattend kan worden gesteld dat een blaasontsteking vanzelf over kan gaan en dat de risico’s van wachten zeer beperkt zijn. Een week wachten met antibiotica nemen kan zinvol zijn. Zeker omdat het gebruik van antibiotica schadelijk is. Overleg wachten met behandeling altijd met de huisarts.

Lees daarnaast de beste tips om een blaasontsteking mee te voorkomen en te behandelen.

Tenslotte is de conclusie in het artikel van de Universiteit van Amsterdam pakkend: “…antibiotica gebruik zou substantieel verminderd kunnen worden zonder het klinisch herstel negatief te beïnvloeden.”


Verder lezen:

Is een blaasontsteking zelftest aan te raden? >

Gebruikte bronnen

  1. Knottnerus, B. J., Geerlings, S. E., van Charante, E. P. M., & ter Riet, G. (2013). Women with symptoms of uncomplicated urinary tract infection are often willing to delay antibiotic treatment: a prospective cohort study. BMC family practice, 14(1), 71.
  2. Ferry, S. A., Holm, S. E., Stenlund, H., Lundholm, R., & Monsen, T. J. (2007). Clinical and bacteriological outcome of different doses and duration of pivmecillinam compared with placebo therapy of uncomplicated lower urinary tract infection in women: the LUTIW project. Scandinavian journal of primary health care, 25(1), 49-57.
  3. Falagas, M. E., Kotsantis, I. K., Vouloumanou, E. K., & Rafailidis, P. I. (2009). Antibiotics versus placebo in the treatment of women with uncomplicated cystitis: a meta-analysis of randomized controlled trials. Journal of Infection58(2), 91-102.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *